Lịch nghỉ giao dịch hàng hóa phái sinh không chạy theo lịch nghỉ lễ Việt Nam. Nó chạy theo lịch của sàn gốc ở Mỹ, châu Âu hay châu Á, và đây là chỗ người mới hay vấp nhất. Nguyễn Hữu Thi tổng hợp góc nhìn này trên Huu Thi Blog để bạn phân biệt nhanh ba loại ngày đặc biệt.
Hình dung bạn đang giữ một vị thế đậu tương hoặc cà phê, còn tối mai là kỳ nghỉ lễ dài. Bạn không chắc sàn Mỹ đêm đó có mở cửa hay không. Bài này chỉ ra ba loại ngày cần theo dõi, cách tra lịch chính thức và cách xử lý vị thế trước kỳ nghỉ.
Bài viết này giúp bạn:
- Phân biệt ba loại ngày đặc biệt trong lịch giao dịch
- Tránh nhầm giờ khi Mỹ và châu Âu đổi giờ mùa
- Hiểu rủi ro margin call khi trùng kỳ nghỉ dài
- Có quy trình tra lịch MXV và xử lý vị thế trước kỳ nghỉ
Nội dung bài viết
- 01 Lịch nghỉ giao dịch hàng hóa phái sinh gồm những loại ngày nào?
- 02 Vì sao nghỉ lễ Việt Nam không đồng nghĩa sàn quốc tế nghỉ?
- 03 Đổi giờ mùa hè – mùa đông ảnh hưởng lịch giao dịch thế nào?
- 04 Margin call xảy ra đúng lúc nghỉ lễ có nguy hiểm hơn không?
- 05 Tra lịch nghỉ chính thức ở đâu và xử lý vị thế ra sao?
- 06 Những sai lầm thường gặp quanh ngày nghỉ giao dịch
- 07 Câu hỏi thường gặp về ngày nghỉ giao dịch hàng hóa
Lịch nghỉ giao dịch hàng hóa phái sinh gồm những loại ngày nào?
Điểm chính: Lịch nghỉ giao dịch hàng hóa phái sinh gồm ba loại ngày: nghỉ lễ của sàn gốc ở Mỹ, châu Âu, châu Á; nghỉ lễ Việt Nam trong khi sàn quốc tế vẫn mở; và ngày đổi giờ mùa hè – mùa đông. Cả ba đều làm khung giờ thực tế lệch khỏi lịch hành chính.
Theo Nghị định 51/2018/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/6/2018, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) được liên thông với các sàn quốc tế như CME Group, ICE và LME. Vì vậy giá đậu tương bạn theo dõi không nghỉ theo Tết ta hay Quốc khánh, mà theo lịch riêng của sàn gốc.
Loại thứ nhất là nghỉ lễ của sàn gốc. CBOT, NYMEX, COMEX thuộc CME Group, ICE Futures Europe ở châu Âu và LME ở London đều có lịch riêng theo quốc gia sở tại. Ngoài ra, có ngày sàn không nghỉ hẳn mà chỉ rút ngắn phiên, chi tiết này rất dễ bị bỏ sót.
Loại thứ hai là nghỉ lễ Việt Nam khi sàn quốc tế vẫn chạy. Loại thứ ba là đổi giờ mùa, khiến khung giờ quy đổi sang giờ Việt Nam dịch chuyển một tiếng.
- Ba loại ngày: nghỉ sàn gốc, nghỉ Việt Nam, đổi giờ mùa
- Phiên rút ngắn dễ bị bỏ sót hơn ngày nghỉ hẳn
- Lịch cụ thể từng năm phải tra trên trang chính thức của MXV, không đoán
Vậy khi Việt Nam nghỉ mà sàn quốc tế vẫn mở, tài khoản của bạn chịu tác động gì? Phần tiếp theo trả lời thẳng câu hỏi đó.
Vì sao nghỉ lễ Việt Nam không đồng nghĩa sàn quốc tế nghỉ?
Điểm chính: Sàn quốc tế không nghỉ theo lịch Việt Nam. Khi Việt Nam nghỉ lễ, giá hàng hóa vẫn biến động bình thường trên sàn gốc, trong khi khả năng xử lý vị thế và nộp ký quỹ của người giao dịch trong nước có thể bị hạn chế vì đơn vị trung gian cũng nghỉ.
Khi kỳ nghỉ rơi vào giữa tuần, ví dụ dịp Giỗ Tổ hay 30/4, các Thành viên Kinh doanh (công ty môi giới được MXV cấp phép) có thể đóng văn phòng hoặc giảm nhân sự trực.
Ví dụ giả định: bạn giữ vị thế cà phê Robusta, kỳ nghỉ kéo dài ba ngày. Đêm thứ hai, tin thời tiết xấu ở Brazil khiến giá nhảy mạnh. Bạn muốn đóng vị thế, nhưng người tư vấn đang nghỉ và bạn không quen thao tác một mình giữa đêm. Đây là rủi ro hành vi: thức theo dõi thị trường khiến người giao dịch mệt và quyết định kém.
Thanh khoản quanh những ngày này cũng có thể mỏng hơn. Thanh khoản mỏng nghĩa là ít người mua bán, nên một lệnh lớn đẩy giá đi xa hơn dự kiến trước khi khớp đủ. Vì thế, ngày nghỉ của sàn gốc không phải dòng lịch treo tường để xem cho có.
Liên thông giúp giá minh bạch, nhưng bạn phải chủ động theo dõi lịch. Nếu cần nền tảng, bài giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam giải thích cơ chế liên thông này.
Đổi giờ mùa hè – mùa đông ảnh hưởng lịch giao dịch thế nào?
Điểm chính: Mỹ và châu Âu đổi giờ mùa hè – mùa đông vào những ngày khác nhau, còn Việt Nam không đổi giờ. Vì vậy khung giờ giao dịch quy đổi sang giờ Việt Nam dịch chuyển một tiếng trong một số tuần mỗi năm, dễ gây nhầm giờ vào lệnh.
Việt Nam không áp dụng quy ước đổi giờ tiết kiệm ánh sáng. Mỹ và châu Âu thì có, và hai khu vực này đổi không cùng ngày. Kết quả là có giai đoạn ngắn trong năm, giờ mở cửa của hợp đồng đậu tương hay cà phê Robusta quy ra giờ Việt Nam lệch một tiếng so với tuần trước.
Ví dụ giả định: bạn quen đặt lệnh đúng giờ mở phiên tối. Đến tuần Mỹ đổi giờ, phiên mở sớm hoặc muộn hơn một tiếng so với thói quen. Nếu không cập nhật, lệnh đặt trước có thể vào đúng lúc thị trường biến động mạnh mà bạn chưa kịp chuẩn bị.
Đây là lỗi kiểu “sai một tiếng, thiệt hại thật”. Cách xử lý không phải ghi nhớ ngày đổi giờ của từng khu vực. Thay vào đó, hãy đối chiếu khung giờ trên trang MXV thời gian giao dịch mỗi khi bước qua mùa đổi giờ, thường quanh tháng 3 và tháng 11.
Bài thời gian giao dịch hàng hóa phái sinh phân tích thêm các khung phiên. Còn tình huống căng hơn là ngày nghỉ trùng biến động giá mạnh, dẫn tới nguy cơ bị đóng vị thế cưỡng bức.
Margin call xảy ra đúng lúc nghỉ lễ có nguy hiểm hơn không?
Điểm chính: Margin call (lệnh gọi ký quỹ bổ sung) trong kỳ nghỉ lễ có thể nguy hiểm hơn ngày thường, vì khả năng nộp thêm ký quỹ bị hạn chế. Trong khi đó, cơ chế mark-to-market (định giá lại theo giá thị trường cuối phiên) vẫn trừ lỗ đều đặn dù bạn đang nghỉ.
Trước hết, ký quỹ không phải tiền vay. Đây là tài sản bảo chứng khả năng thanh toán, nên bạn không trả lãi qua đêm. Mức ký quỹ hàng hóa do sàn gốc quy định theo từng sản phẩm, hãy xem trang MXV ký quỹ.
Margin call diễn ra qua bốn bước. Thị trường đi ngược vị thế, lỗ bị trừ cuối phiên. Số dư rơi dưới mức duy trì. Thành viên Kinh doanh yêu cầu nộp bổ sung trong thời hạn quy định. Nếu không kịp, vị thế có thể bị đóng ở giá thị trường hiện hành.
Giờ hình dung chuyện đó rơi vào kỳ nghỉ dài. Bạn khó liên hệ được đơn vị trung gian, trong khi lỗ vẫn bị trừ mỗi phiên. Ví dụ giả định: ký quỹ bằng 10% giá trị hợp đồng nghĩa là đòn bẩy 10 lần, giá lệch 1% thì tài khoản lệch khoảng 10%. Vì vậy đừng để tỷ lệ sử dụng ký quỹ cao đúng dịp nghỉ dài. Xem thêm bài ký quỹ hàng hóa phái sinh.
Tra lịch nghỉ chính thức ở đâu và xử lý vị thế ra sao?
Điểm chính: Cách đáng tin để biết ngày nghỉ của các sàn là bám thông báo chính thức của MXV, được các Thành viên Kinh doanh đăng lại. Sau đó hãy giảm khối lượng vị thế và tránh đặt lệnh mới sát giờ đóng cửa trước kỳ nghỉ dài.
Nguồn nên dùng là trang MXV lịch giao dịch cùng thông báo mà MXV phát hành trước mỗi kỳ nghỉ. Bài này không liệt kê ngày nghỉ cụ thể, vì lịch đổi theo từng năm và từng sàn.
Tra thông báo lịch nghỉ của MXV
Kiểm tra định kỳ, nhất là trước các kỳ lễ lớn.
Đối chiếu với hợp đồng đang giữ
Xác định hợp đồng nào bị ảnh hưởng, rồi xem ngày thông báo giao hàng đầu tiên và ngày giao dịch cuối cùng gần nhất.
Điều chỉnh khối lượng vị thế
Giảm quy mô hoặc đóng vị thế nếu bạn không thể theo dõi thị trường suốt kỳ nghỉ.
Đặt lịch theo dõi cố định
Chọn một hai khung giờ mỗi ngày để kiểm tra.
Hai mốc cuối của hợp đồng có thể rơi sát ngày nghỉ, nên cần xem sớm. Bài đáo hạn và chuyển kỳ hạn hợp đồng giải thích thêm. Nếu bạn đang học bài bản, hãy đọc hướng dẫn giao dịch hàng hóa phái sinh trước.
Muốn hệ thống hóa việc theo dõi rủi ro thay vì canh thủ công?
Nguyễn Hữu Thi hỗ trợ xây quy trình vận hành và cảnh báo tự động cho doanh nghiệp SME. Nhờ vậy công việc không phụ thuộc vào một người canh lệnh duy nhất.
Những sai lầm thường gặp quanh ngày nghỉ giao dịch
Điểm chính: Các sai lầm thường gặp quanh ngày nghỉ gồm mặc định sàn quốc tế nghỉ theo Việt Nam, giữ vị thế lớn qua kỳ nghỉ mà không kiểm tra ký quỹ, bỏ qua rủi ro qua đêm, và không cập nhật khung giờ khi Mỹ hoặc châu Âu đổi giờ mùa.
Sàn gốc vẫn có thể mở khi Việt Nam nghỉ.
Hãy đưa tỷ lệ ký quỹ về mức bạn chịu được trước khi bước vào kỳ nghỉ nhiều ngày.
Thị trường quốc tế chạy khi Việt Nam ngủ. Giá mở cửa có thể nhảy qua điểm cắt lỗ đã đặt, khiến lệnh không khớp đúng mức mong muốn.
Hợp đồng quốc tế tính bằng USD còn tài khoản của bạn bằng VND. Biến động tỷ giá cộng dồn vào biến động giá gốc, nên lãi lỗ thực tế khác con số tính nhẩm.
Vậy bài học áp dụng là gì? Doanh nghiệp cà phê có thể dùng hợp đồng tương lai Robusta trên ICE Futures Europe để chốt giá bán trước, rồi đóng vị thế khi bán hàng thật. Bài hedging là gì trong giao dịch hàng hóa nói rõ hơn.
Điểm rút ra
- Sàn gốc có lịch riêng, luôn kiểm tra thay vì suy đoán theo lịch Việt Nam
- Rủi ro qua đêm và margin call dễ lớn hơn khi trùng kỳ nghỉ dài
- Đổi giờ mùa có thể làm lệch khung giờ một tiếng
- Rủi ro tỷ giá USD/VND cộng dồn vào biến động giá gốc
Câu hỏi thường gặp về ngày nghỉ giao dịch hàng hóa
Điểm chính: Các câu hỏi thường gặp xoay quanh việc lịch nghỉ có giống chứng khoán Việt Nam không, tra lịch chính thức ở đâu, có nên giữ vị thế qua kỳ nghỉ dài không, và phí hay chi phí trượt giá thay đổi thế nào quanh ngày nghỉ.
Lịch nghỉ giao dịch hàng hóa phái sinh có giống lịch nghỉ chứng khoán Việt Nam không?
Không. Lịch nghỉ hàng hóa chạy theo lịch của sàn gốc do liên thông trực tiếp, trong khi chứng khoán Việt Nam nghỉ theo lịch hành chính trong nước. Hai lịch này thường lệch nhau.
Làm sao biết chính xác ngày nào sàn quốc tế nghỉ?
Theo dõi thông báo lịch nghỉ giao dịch chính thức do MXV phát hành, được các Thành viên Kinh doanh đăng lại. Với hợp đồng cà phê, bạn có thể xem thêm trang ICE Robusta Coffee Futures.
Có nên giữ vị thế qua kỳ nghỉ lễ dài không?
Tùy khả năng theo dõi của bạn. Nếu không thể canh thị trường liên tục, nên giảm khối lượng hoặc đóng vị thế trước kỳ nghỉ, vì rủi ro qua đêm và margin call là có thật.
Phí giao dịch hàng hoá phái sinh có tính khác vào ngày cận nghỉ lễ không?
Phí giao dịch hàng hóa phái sinh do từng Thành viên Kinh doanh công bố, không tăng riêng cho ngày cận nghỉ lễ. Tuy nhiên, thanh khoản mỏng có thể khiến chi phí trượt giá tăng.
Người mới bắt đầu học giao dịch hàng hóa phái sinh cần chuẩn bị gì trước?
Nắm vững lịch giao dịch, hiểu cơ chế ký quỹ và margin call, rồi mở tài khoản qua Thành viên Kinh doanh được MXV cấp phép. Bạn cũng nên xem thêm về sàn giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam trước khi vào lệnh thật.
Cần quy trình vận hành ít phụ thuộc vào việc canh thị trường?
Nếu doanh nghiệp bạn đang phụ thuộc vào một người giỏi nhất, hãy xem lộ trình hệ thống hóa bằng AI và automation. Nguyễn Hữu Thi chia sẻ các bước thực tế tại Huu Thi Blog.
Nguồn tham khảo
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin, không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch có rủi ro mất vốn và bài không khuyên mua hay bán cụ thể. Hãy xác minh lịch trên trang MXV và tham khảo chuyên gia được cấp phép.